Afon Leri

Dyma hi’r Leri, neu Afon Eleri, i roi ei henw llawn iddi, yn cychwyn yn argae Llyn Craigypistyll, llyn artiffisial a greuwyd i fwydo’r gwaith dŵr yn Bont-goch.

Cyflwyniad 1

Ac wedyn o Bont-goch, neu Elerch (neu hyd yn oed Eleirch os ydym am gredu Dafydd ap Gwilym yn ei gerdd Taith i Garu), tuag at Cwmere. Mae’n debyg mai’r gair ‘cymerau’ sydd tu ôl i’r enw, sef lle mae afonydd yn cwrdd, fel mae Afon Cyneiniog yn ymuno â’r Leri yn yr union fan.

 

Cyflwyniad 2

Ymlaen wedyn i Tal-y-bont, lle mae’n cwrdd ag Afon Ceulan, cyn rhedeg i Ddol-y-bont.

 

Cyflwyniad 3

Yn Ynysfergi (beth yn union ydi’r fergi ‘ma? Swnio fel rhywbeth poenus iawn i mi . . .) mae’r Leri’n cael ei sythu hyd at ei phen. Mae nawr yn dod allan ar Draeth Maelgwn yn hytrach nag yn Aberleri sydd ychydig i’r de o Ynyslas.

 

Cyflwyniad 4

Advertisements