Croeso

Yn cychwyn tymor yr hydref eleni, bydd blwyddyn gron o weithgareddau creadigol cyn cael eu cynnal yn ardal Talybont. Enw’r cynllun arbennig hwn yw Cymerau, ac mae wedi ei drefnu gan nifer o brifysgolion, gydag Aberystwyth a Bangor yn eu plith. Y nod yw comisiynu nifer o artistiaid lleol i archwilio’n perthynas ni gyda dŵr.

Roeddwn i ddigon ffodus i gael fy nghomisiynu i gymryd rhan yn y cynllun, felly dyma ofyn am ychydig o gymorth gan frodorion yr ardal. Canu a chwarae gitâr ydi fy mhethau i, ac fel llawer o artistiaid ‘gwerinol’ y dyddiau yma rwyf ar adegau wedi tynnu ar ein cynhysgaeth o hen benillion a chaneuon traddodiadol i ysbrydoli gwaith newydd. Mewn geiriau eraill, rwy’n hen gyfarwydd â chanu geiriau pobl eraill. A dyna yn ei grynswth yw nod fy mhrosiect i, sef galw am eiriau, am benillion newydd i’w canu.

Oes yna rhai ohonoch chi fydd â diddordeb cyfrannu ambell i bennill neu ddau am y Leri? I’r rheiny ohonoch chi sydd erioed wedi gwneud ond sydd awydd rhoi tro arni, mae cyfansoddi penillion yn beth haws na’r disgwyl, yn enwedig yn y dull traddodiadol. Os ewch chi i’r dudalen hon, fe welwch chi gyfres o gamau i’ch tywys chi drwy’r broses o lunio pennill syml. A dyna ydi’r peth, fel y cewch chi weld mae llawer o’r hen benillion yn bethau syml, cyffredin a phob dydd, cofnodion o brofiadau beunyddiol pobl. Dim byd rhy ffansi.

I’r rheiny ohonoch chi sy’n hen lawiau ar farddoni, oes rhywbeth yng nghefn y drôr fyddai’n addas? Neu hoffech chi lunio rhywbeth newydd, efelychiad efallai o Yr Eneth Gath ei Gwrthod, neu Tra Bo Dau? Mae ffurfiau’r delyneg yn perthyn yn agos i’r hen bennill, ac mae rhai o hoff gerddi’r genedl yn pwyso’n drwm ar arddull a naws y traddodiad canu penillion. Does dim yn erbyn cyflwyno darnau caeth, chwaith, i’r rheiny ohonoch chi sy’n ffafrio englynion a chwpledi’r cywydd.

Mae hefyd yn fwriad trefnu cyfres o deithiau cerdded ar hyd glannau’r Leri ar bnawniau Sadwrn Mis Hydref y 10fed a’r 24ain, a Thachwedd y 7fed a’r 21ain. Yn ystod y teithiau bydd cyfle i glywed rhai o’r caneuon newydd (ia, fydda i’n canu yn fy welis rhywle fyny’r topiau ‘na), a chael gwybod ychydig am eu ffurf a’u cynnwys. Os ydym ddigon lwcus, bydd cyfle hefyd i gwrdd â llenorion profiadol a chael cyngor ar y grefft o greu.

Erbyn tua chychwyn Mis Rhagfyr y gobaith yw bydd cnwd da o benillion. Yn ffodus iawn, mae’r Prifardd Hywel Griffiths (llongyfarchiadau iddo!) wedi cytuno golygu casgliad o’r penillion, gyda’r golwg o’u hargraffu yn bamffled. Erbyn hynny byddaf i a fy chwaer, Siwan, wedi cael cyfle i osod nifer o’r penillion i gerddoriaeth (gweler enghreifftiau fan hyn), digon i ni gynnal cyngerdd yn y Llew Gwyn yn Nhalybont. Os oes digon o ddiddordeb efallai cawn greu CD o’r gwaith hefyd.

Os oes gennych chi ddiddordeb gwybod mwy, neu jest awydd dod am dro a gwrando ar ganeuon newydd, cysylltwch fan hyn:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s